Arabayla Side antik kente gitmek — ve akşam yemeğinden sonra dönmek

Side, yanındaki plaja ilk otel yapılmadan önce bin yılı epey aşkın bir süre liman kenti olarak yaşadı. Sokakları bugün hâlâ antik planı izler: ana kapıdan tiyatroya kadar sütunlu bir cadde iner, tiyatronun ötesinde ise restoranlar, pansiyonlar ve dükkânlarla dolu bugünkü köy eski ızgara planı denize kadar doldurur. Trafiğe yer yoktur; belediye de yarımadayı yayalaştırılmış hâlde tutar — tedarik araçları ve bölge sakinleri dışında özel araçlar ve taksiler içeri girmez.

İçeri girdiğinizde bu iyi bir haber: elinizde dondurma, sokağın ortasında dolaşabilirsiniz; arkanızda olsa olsa bir bisikletli olur. Tek yapmanız gereken ziyaretin ilk ve son on dakikasını planlamak; bu sayfanın geri kalanı da tam bunun için.

Kumköy, Sorgun ya da Manavgat’taki otel şeridinden gelen yol, Helenistik surların yarımadanın boynunu kestiği yerdeki antik kent kapısının yanındaki otoparka çıkar. Kapının dışında büyük anıtsal çeşmenin, Nymphaeum’un kalıntıları durur; iyi bir yer işaretidir. Taksiler yolcuları otoparkın kenarında indirir; özel araçlar ise burada ücretli park eder ve yaz akşamları otopark dolabilir.

Buradan iki seçeneğiniz var. Kapıdan geçip tiyatroya doğru eski sütunlu caddeyi yürüyebilir ya da otopark civarından kasabanın liman ucuna giden küçük turistik treni bekleyebilirsiniz. Tren, üstü açık vagonları çeken bir traktördür; yavaştır, ucuzdur ve temmuz sıcağında ya da yorgun çocuklarla özellikle makbule geçer. Ücreti sürücüye ya da görevliye nakit ödeyin; güncel fiyatı binerken sorun.

Kapıdan yarımadanın ucuna yürüyüş iki kilometreden kısadır ve neredeyse dümdüzdür. Hiç durmadan yürürseniz yirmi beş dakika kadar sürer; kalıntılara, bir kahveye ve birkaç dükkâna vakit ayırırsanız bütün bir öğleden sonrayı doldurur. Bu rota en güzel anı sona saklıyor.

1. 1Kapıdan geçip sütunlu caddeden ilerleyinAntik ana caddenin iki yanında sütun kaideleri ve devrilmiş sütun gövdeleri sıralanır. Bu bölümde, imparator Vespasianus’la ilişkilendirilen anıt ve kapının önünden geçersiniz; Roma’nın bu limana ne kadar yatırım yaptığının hatırlatıcıları.
2. 2Agora ve müzeTiyatrodan önce, bir yanda ticaret agorasının kalıntıları açılır. Yolun karşısında, restore edilmiş bir Roma hamamında Side Müzesi bulunur; heykelleri ve kabartmaları çevrenizdeki kentte bulunmuştur. Ziyaret saatlerini ve bilet ücretini girişte kontrol edin.
3. 3Roma tiyatrosuMS 2. yüzyılda inşa edilen tiyatro, burada arazi düz olduğu için bir yamaca değil kemerlere yaslanarak yükselir; üst sıralarından bütün yarımadayı ve iki yandaki denizi görürsünüz. Biletli bir alandır; giriş genellikle yanındaki yoldandır.
4. 4Eski köyün içineTiyatroyu geçince asıl köyün sokaklarındasınız: halıcılar, kuyumcular, kapıların üstüne sarkan begonviller ve iki kıyıdaki küçük plajlara inen ara sokaklar.
5. 5Liman ve Apollon TapınağıDenize doğru ilerlemeye devam edin. Sokaklar, teknelerin rıhtım boyunca bağlandığı limanda biter; burnu dolanan kısa bir yürüyüş sizi, yeniden ayağa kaldırılmış sütunlarıyla suyun kıyısında duran Apollon Tapınağı’na getirir.

Side’nin bugüne kadar koruduğu her şeyin içinde ziyaretçilerin çoğunun aklında kalan, Apollon Tapınağı’nın ayakta duran beş sütunudur. Komşusu Athena Tapınağı ile birlikte yarımadanın ucunda, limana yaklaşan gemilere bir işaret olarak yükselirdi; bugün sütunlar ve oymalı frizleri batıdaki açık denize karşı durur — güneş de tam oradan batar.

“Günü gün batımından geriye doğru planlayın: ajandada önce tapınak, sonra akşam yemeği, en son araç.

Yüksek sezonda tapınağın çevresindeki alçak duvar, ışık turuncuya dönmeden çok önce dolar; yarım saat erken gelip taşınızı seçin. Ardından liman restoranları birkaç adım ötede. Çoğu menüsünü dışarıda sergiler; balık genellikle kiloyla fiyatlandırılır, o yüzden sipariş vermeden önce bir porsiyonun ne tutacağını sorun. Yaz akşamlarında ilk dolan masalar, teknelere bakan rıhtım masalarıdır.

Side, tekerlekle gezmek için pek çok antik alandan daha kolaydır ama pürüzsüz değildir. Köyün içinden geçen ana cadde döşeli ve düzdür, bazı bölümleri arnavut kaldırımı ve taş plakadır; ara sokaklar daha dar ve daha bozuktur, kaldırımlar yer yer yüksektir. Kalıntıların kendisi — agora, tiyatro, tapınakların çevresi — orijinal taştır; düzensizdir ve kısmen çitsizdir.

• Büyük tekerlekli bir bebek arabası, küçük bir baston pusete göre çok daha iyi iş görür; kalıntılarda ise kanguru ya da ana kucağı taşıyıcı daha da kolaydır.
• Turistik tren, sıcakta bebek arabasını uzun süre itmekten kurtarır; binmeden önce arabayı katlayın.
• Tekerlekli sandalye kullananlar ana caddeyi takip edebilir; ancak tiyatronun basamakları ve tapınağın çevresi yardım olmadan zorludur.
• Kaymayan ayakkabılar giyin: yüzyıllarca ayak altında cilalanmış antik mermer, özellikle deniz serpintisinden sonra kaygandır.

Grubunuzda yürümekte zorlanan biri varsa, transferi ayırtırken bize söyleyin. Araçlarımız katlanır tekerlekli sandalyeleri ve bebek arabalarını ek ücret almadan taşır; şoför de sizi kuralların izin verdiği ölçüde girişe en yakın noktada indirir.

Antalya bölgesinin dört bir yanından gelen otobüs turları öğleye doğru ile öğleden sonranın ortası arasında gelir; bu saatlerde ana cadde ağır ilerleyen bir korteje dönebilir. En sakin saatler, dükkânların yeni açıldığı ve tiyatronun serin olduğu saat ondan önceki erken sabah ile otobüslerin ayrıldığı akşamdır. Haziran–eylül arasında çıplak taşın üstündeki öğle güneşi çok serttir; bu iki zaman aralığının arası, plajda olmak için iyi bir vakittir.

Dönüş için planı araçtan inmeden şoförünüzle konuşun. Genellikle iki şekilde işler:

1. 1Sabit alış saatiBir saat belirleyin — örneğin gün batımından doksan dakika sonra — ve indirildiğiniz otoparkta buluşun. Şoför orada olur.
2. 2Hazır olunca mesaj atınRestorandan çıkarken bir WhatsApp mesajı atın. Kapıya yürüyerek ya da trenle dönmek için on on beş dakika hesaplayın; araç da otel şeridinden genellikle aşağı yukarı aynı anda gelir.